لول شدن فرش چیست؟ دلایل اصلی جمع شدن لبهها
علت لول شدن فرش چیست؟
لول شدن فرش یا خم شدن لبهها به سمت داخل، یکی از رایجترین مشکلاتی است که بسیاری از خانوادهها هنگام پهن کردن فرش روی زمین با آن مواجه میشوند. این مشکل ظاهر فرش را نامرتب نشان میدهد و گاهی باعث لغزش افراد یا جمع شدن فرش زیر پا میشود.
در ادامه، دلایل لول شدن فرش را به تفکیک نوع فرش و همچنین شرایط محیطی و موارد خاص بررسی میکنیم.

1. دلایل لول شدن فرش ماشینی در خانه
در فرشهای ماشینی، چند عامل اصلی باعث جمع شدن کنارهها میشود:
✓ مشکلات بافت و تولید
اگر در خط تولید، تراکم تار و پود دقیق تنظیم نشده باشد یا فرش با کیفیت پایین بافته شده باشد، تعادل در بافت بههم میریزد و نتیجه آن لول شدن لبههاست.
✓ فشارهای مکانیکی و استفاده نادرست
- قرار گرفتن پایه مبل یا وسایل سنگین روی فرش
- استفاده نکردن از زیرانداز مناسب
- جمع کردن مداوم فرش برای نظافت
این عوامل باعث ایجاد تنش در الیاف شده و لبهها را از حالت طبیعی خارج میکند.
✓ تاثیر دما و رطوبت
الیاف مصنوعی نسبت به تغییرات دما و رطوبت حساساند.
رطوبت زیاد یا گرمای ناگهانی میتواند باعث انقباض الیاف و جمع شدن کنارهها شود؛ بهخصوص در شهرهای مرطوب.
✓ شستشوی غیر اصولی
- استفاده از آب بسیار داغ
- مواد شوینده قوی
- شستشوی غیرتخصصی
این موارد چسب آهار و الیاف را تضعیف کرده و در نهایت باعث لول شدن فرش میشود.
✓ سبک بودن فرش و ضعف الیاف
فرشهایی با وزن کم، آهار ضعیف یا الیاف غیر مرغوب بیشتر دچار لول شدن میشوند، چون مقاومت لبهها در برابر فشار محیط کمتر است.
2. چرا فرش دستباف لول میشود؟
در فرشهای دستباف، دلیل لول شدن بیشتر به ساختار بافت مربوط است و معمولاً از مراحل بافت ایجاد میشود:
✓ کشش ناهماهنگ تار و پود
وقتی بافنده، کشش تارها را در همه قسمتها یکسان نگه ندارد یا تراکم پودها یکنواخت نباشد، تعادل بافت بههم میخورد و لبهها به سمت داخل جمع میشود.
✓ پدیده پاملخی (تاب زیاد پودها)
گاهی نخهای پود ضخیم بیش از حد تابیده میشوند و هنگام بافت حالت پیچشی ایجاد میکنند. نتیجه آن، پیچخوردگی لبهها پس از پایان بافت است.
✓ کوبیدن بیش از حد دفه
ضربههای شدید و غیر یکنواخت با دفه (شانه بافندگی) میتواند لبههای فرش را فشرده کند و باعث جمع شدن آنها شود.
✓ تاثیر رطوبت و دما بر الیاف طبیعی
پشم و ابریشم نسبت به رطوبت و گرما بسیار واکنشپذیرند. تغییرات محیطی اگر شدید باشد، الیاف منقبض یا منبسط شده و بافت، مخصوصاً در کنارهها، از حالت طبیعی خارج میشود.
3. سایر موارد خاص و غیرمعمول
در برخی شرایط ویژه یا برای انواع خاص فرش، دلایل متعددی افزون بر موارد فوق وجود دارد:
- فرشهای فضای باز (Outdoor): این فرشها دائماً در معرض تابش مستقیم خورشید، باران، و تغییرات شدید دما و رطوبت قرار دارند. افت و خیز سریع دما و نفوذ رطوبت میتواند الیاف فرش بیرونی را منقبض یا متورم کند و به سرعت موجب لول شدن کنارهها شود.
- فرشهای صنعتی و موکتهای تجاری: این فرشها تحت فشار مکانیکی بالا (تردد مداوم، ماشینآلات) و معمولاً با جنس و روکش خاص تولید میشوند. استفاده طولانیمدت در شرایط سخت میتواند در تار و پود آنها تنش ایجاد کرده و لبهها را دچار جمعشدگی کند.
- شرایط اقلیمی خاص: در مناطق بسیار خشک (مانند بیابان) یا بسیار مرطوب (مانند سواحل) نیز به دلیل تغییرات زیاد در رطوبت و دما، الیاف فرش ممکن است تغییر شکل دهد و پدیده لول شدن برجستهتر شود.
- خطاهای تولیدی یا طراحی غیرمعمول: هرگونه نقص در چسباندن پشت فرش، اشتباه در برش حاشیهها، یا مواد اولیه نامناسب (الیاف زبر یا چسبهای صنعتی بیکیفیت) میتواند بر مقاومت فرش تأثیر گذاشته و احتمال لول شدن را افزایش دهد.

🟣چگونه از لول شدن فرش جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از این مشکل و افزایش عمر فرش، رعایت چند نکته ضروری است:
- استفاده از زیرانداز یا پد ضدلغزش
- پهن کردن صحیح فرش و پرهیز از تا زدن طولانی
- جلوگیری از قرار دادن اجسام سنگین روی لبهها
- شستشوی تخصصی توسط قالیشویی مجاز و معتبر
- نگهداری در محیط با دما و رطوبت متعادل
در صورتی که لبههای فرش شما لول شده باشد، بسیاری از قالیشوییهای حرفهای خدماتی مانند اتوکشی تخصصی، پرداخت لبهها، آهار مجدد و رفع تابیدگی را ارائه میدهند.
مطالب مرتبط که حتما بخوانید: